24. september 2018
Fóðring og vernd avgerandi fyri trivnað hjá rognkelsum

VĶSINDAVŲKA: Rognkelsir hava vķst seg at vera eitt gott amboš ķ hernašinum móti laksalżs. Atferšarkanningar hjį Fiskaaling av rognkelsum vķsa, at tį tey verša slept ķ aliringarnar, hava bęši skjól obeinleišis fóšring av teimum avgerandi tżdning fyri, hvussu tey klįra seg ķ ringunum. Ķ sambandi viš įtakiš hjį Granskingarrįšnum undir heitinumVķsindavųkan į ferš 2018, hevur Įsa Johannesen, granskari į Fiskaaling, hildiš almenna framlųgu į Seglhśsloftinum um atferšina hjį rognkelsum og laksi ķ tveimum alibrśkum ķ Fųroyum.

Alivinnan hevur tķbetur veriš vęl spard fyri sjśkum seinnu įrini, men ein trupulleiki hevur veriš vaksandi tališ av laksalżs ķ alibrśkunum. Nógvir hęttir eru at basa laksalśs, og ein av teimum, iš eisini hevur tann fyrimunin, at hann er lķvfrųšiliga buršardyggur, er nżtsla av rognkelsum, sum eta laksalżs av skręšuni hjį laksinum. 

Fortreytin fyri
 at brśka rognkelsi ķ hernašinum móti laksalżs er, at tey trķvast millum laksin ķ aliringunum. Įsa Johannesen, granskari į Fiskaaling, sum hevur gjųrt nógv viš at granska ķ hesum slagi av reinsifiskum, hevur millum annaš gjųrt atferšarkanningar av rognkelsum, tį tey verša sett śt ķ alibrśkini.

Ķ sambandi viš afturvendandi įtakiš hjį Granskingarrįšnum, Vķsindavųkan į ferš, helt Įsa Johannesen herfyri almennan fyrilestur viš framlųgu į Seglhśsloftinum į Tvųroyri undir heitinum, Atferš hjį rognkelsum og laksi ķ tveimum alibrśkum ķ Fųroyum. Kanningarnar vóršu gjųrdar ķ 2015-16 viš millum annaš livandi upptųkum beinleišis śr aliringunum. 


Ķ framlųgu sķni vķsti Įsa Johannesen millum annaš į, at góšur trivnašur hjį rognkelsum er avgeršandi fyri, at tey gera neyšugu nyttuna ķ alibrśkunum. Kanningarnar vķsa, at ein ręttiliga avgerandi fortreyt fyri, at rognkelsini trķvast, er at tey hava hava skjól og harviš vernd ķ aliringunum. Somuleišis at tey verša fóšraš įriš runt. Ķ tķšarskeišnum fyrstu trķggjar mįnaširnar ķ įrinum, mugu tey fóšrast serliga vęl, tķ tį er lķtiš og einki plankton ella annaš at eta ķ sjónum. 

Rognkelsini eru fyri taš mesta ov smį til at liva av alifóšurinum hjį laksinum, tķ taš er sjįlvandi framleitt til nógv stųrri fisk, og hartil eru ikki rųttu fųšsluevnini til rognkelsi ķ laksafóšrinumFyri at tryggja góš livikor, er tķ ręttiliga avgerandi, at rognkelsini fįa fóšur, sum er egnaš til tey. 

Harafturat mį hędd takast fyri teimum oftani hųršu vešurvišurskiftunum viš bęši vindi og hųršum streymi. Hetta ger taš neyšugt at seta śt skjól ķ aliringarnar sum rognkelsini kunnu sųkja sęr vernd ķ. 

Myndin omanfyri er frį videoupptųkum av rognkelsum ķ aliringunum.


Um nakar ynskir at vita meira um hetta, ber til at seta seg ķ samband viš Įsu Johannesen, 
granskara į Fiskaaling, tlf. 774764, t-postur: asajoh@fiskaaling.fo.