20. november 2018
Fiskaaling kannar laksatrivnað á harðbalnum økjum
ALING: ═ samstarvi vi­ norskt granskingarsamtak hevur Fiskaaling sett Ý verk eina verkŠtlan, i­ hevur til endamßls at kanna trivna­in hjß laksi, sum ver­ur settur ˙t ß har­balin ali°ki.

Talan er um eina post-doc-verkŠtlan, sum ┴sa Johannesen, granskari ß Fiskaaling, stendur ß odda fyri, Ý samstarvi vi­ ěystein Patursson, i­ eisini er granskari ß Fiskaaling.

VerkŠtlanin nevnist "Salmon and the Surfö og snřr seg um, hvussu laksur trÝvist og ber seg at Ý alibr˙kum vi­ nˇgvari aldu. ═ stˇran mun er verkŠtlanin fÝggja­ av Exposed, sum er eitt norskt granskingarsamstarv, har granskingarstovnar og alifyrit°kur samstarva um at ˙tvega nřggja vitan um aling ß har­balnum °kjum.

Talan er um at eyglei­a laksin vi­ eitt n˙ videotˇlum og ekkoloddi og harvi­ fßa sta­fest, hvussu laksurin hßttar sŠr ß har­balnum °kjum Ý mun til °ki, har h°g alda og streymur ikki hava so stˇra ßvirkan ß umhv°rvi­ hjß laksinum. 

- Ta­, sum vit vita er, at laksur hevur ta­ vi­ at svimja Ýmˇti rßkinum, tß ta­ rekur hart. Spurningurin er so, hvussu hann ber seg at Ý stˇrari aldu. Fyribils halda vit, at hann svimur dj˙pri og kanska trunkar seg saman longur ni­ri Ý sjˇnum, og hetta kann ßvirka trivna­in. Endamßli­ er at skrßseta atfer­ina hjß laksinum og eisini fßa sta­fest, hvussu trivna­in er, sigur ┴sa Johannesen, granskari ß Fiskaaling.

Umframt video- og ekkˇlodskanningar ver­ur talan ver­ur um gera eina r°­ av °­rum eyglei­ingum. Eitt n˙ Ý mun til fja­raslit, ro­slutap, hvussu skjˇtt laksurin svimur, um hann er Ý eini st°­ugari torvu ella hevur lyndi til at spja­a seg, hvussu skjˇtt hann veksur, og so framvegis.

Spurd um, hvussu ta­ m°guliga kann setast inn fyri at b°ta um trivna­in hjß laksinum, har hesin kundi veri­ betri, sigur ┴sa Johannesen:

- Um so er, at laksurin trunkar seg saman Ý botninum av aliringinum, tß stˇr alda er, kann ein loysn m°guliga vera at gera nˇtirnar Ý aliringunum dj˙pri, so laksurin hevur r˙m til at kava.

Fyrireikingaarbei­i­ til kanningarnar hjß Fiskaaling er fari­ Ý gongd, og sjßlvt feltarbei­i­ fer at byrja Ý vetur ß serliga ˙tsettum alibr˙ki Ý F°royum. Enn er tˇ ikki endalig st°­a tikin til, hvar hetta ver­ur.

Av tÝ, at verkŠtlanin er partur av Exposed, fer hon at lata upp fyri samstarvi vi­ granskarar Ý Noregi, sum kunnu vitanarmenna gransking av slÝkum slagi ß Fiskaaling. Hetta samstundis sum alibr˙k Ý F°royum, i­ eru serliga ˙tsett fyri aldu, kunnu veita umheiminum betri vitan um aling ß har­balnum °kjum.

Post-doc-verkŠtlanir ver­a ofta settar verk sum tÝ­aravmarka­ st°rv Ý kjalarv°rrinum av phd-verkŠtlanum ella sum ein vÝ­arimenning av hesum.

Um nakar ynskir at vita nŠrri um verŠtlanina, kann vi­komandi venda sŠr til ┴su Johannesen, granskara ß Fiskaaling, tlf. 774764, t-postur: asajoh@fiskaaling.fo.